Znany trener w Ekstraklasie! Prowadził wielkie kluby, wychował światowe gwiazdy

Kiedy myślimy o katalońskiej La Masii lat 90., przed oczami stają nam ikoniczne postacie, które na zawsze odmieniły globalny futbol. Xavi Hernandez, Carles Puyol, Andres Iniesta, Mikel Arteta. W cieniu wielkich nazwisk rodziły się też jednak mniej spektakularne kariery piłkarzy wybitnie inteligentnych, ukształtowanych przez unikalną filozofię „piłki totalnej”. Jednym z najciekawszych, choć nie zawsze docenianych bohaterów tamtej ery, jest Oscar Garcia Junyent. Zawodnik, który zasmakował gry na najwyższym europejskim poziomie, choć jego kariera była nieustannym balansem między niewątpliwie dużym talentem a bezwzględną rywalizacją o miejsce na boisku.

Urodzony w Sabadell (jak Sergio Busquets) od najmłodszych lat zdradzał nieprzeciętny zmysł do gry w drugiej linii. Do słynnej szkółki Barcelony trafił jako nastolatek, szybko przechodząc przez kolejne szczeble juniorskie. Był wszechstronny – potrafił grać zarówno jako typowy mediocampista, czyli ósemka, ale także schodził niżej jako pivot lub grywał za napastnikami jako mediapunta. To właśnie ta elastyczność tak bardzo zaimponowała Johanowi Cruyffowi, który w tamtym czasie był człowiekiem instytucją w „Dumie Katalonii”.

Holenderski wizjoner nie bał się stawiać na młodzież. Oscar zadebiutował w pierwszej drużynie „Blaugrany” w 1993 roku, stając się częścią „Dream Teamu” – drużyny, która w każdej formacji miała piłkarza o statusie legendy, by wspomnieć tylko Ronalda Koemana, Christo Stoiczkowa czy Romario. Choć Garcia rzadko wybiegał w podstawowym składzie, pełnił w zespole bardzo ważną funkcję „luksusowego dżokera”. Wchodząc z ławki, wnosił na murawę taktyczną dojrzałość, co w sezonie 1995/96 (po powrocie z wypożyczenia do Albacete) zaowocowało zdobyciem przez niego 10 bramek w rozgrywkach ligowych – btł to najlepszy wynik wśród wszystkich graczy Barcy.

Po odejściu Cruyffa i zmianach strukturalnych w klubie, za kadencji Louisa van Gaala pozycja Garcii zaczęła raptownie słabnąć. Holenderski trener preferował graczy silnych fizycznie i często stawiał na rodaków. Świadomy swoich ambicji Katalończyk podjął najważniejszą decyzję w karierze: opuścił Camp Nou.

Sezon 1999/2000 spędził w Valencii, z którą dotarł aż do finału Ligi Mistrzów. Choć ekipa z Mestalla przegrała gładko z Realem Madryt 0:3, pomocnik udowodnił, że potrafi odnaleźć się poza barcelońskim systemem. Tęsknota za swoją małą ojczyzną okazała się jednak silniejsza. W 2000 roku podpisał kontrakt z lokalnym rywalem Barcelony – Espanyolem. Tam, grając u boku swojego brata Rogera, przez cztery lata stanowił o sile pomocy „Papużek”. Karierę piłkarską, w 2005 roku, kończył bez wielkich fajerwerków w Lleidzie, nękany przez nawracające kontuzje. Mając 32 lata, stanął przed sporym dylematem: zostawić piłkę nożną czy znaleźć siły na pracę w roli trenera? Postawił na to drugie. I dobrze.

Szkoleniowa droga Garcii rozpoczęła się dokładnie tam, gdzie każda inna w jego życiu – w Katalonii. Nie spieszył się, nie chciał od razu wchodzić na ligową karuzelę. Zbierał szlify, terminując m.in. jako asystent Cruyffa w nieoficjalnej reprezentacji regionu. W 2010 roku przejął Barcelonę Juvenil, czyli drużynę do lat 19. A była to ekipa naszpikowana talentami. Pod jego skrzydłami dorastali choćby Gerard Deulofeu czy Mauro Icardi. Oscar pokazał, że potrafi przekuć romantyczną wizję ofensywnego futbolu w bezwzględną dominację. Zdobycie potrójnej korony na poziomie młodzieżowym w 2011 roku było jasnym sygnałem: facet jest gotowy na prowadzenie seniorskiej drużyny.

Zamiast czekać na bezpieczną posadę w klubie z Segundy lub Tercery, wybrał nieoczywistą ścieżkę. W 2012 roku objął Maccabi Tel Awiw. Efekt? Pierwsze od dekady mistrzostwo Izraela. I to wywalczone w wielkim stylu – z 10 punktami przewagi nad drugą drużyną. Największe trenerskie pomniki zostawił jednak w Austrii.

Przejmując Red Bull Salzburg w 2016 roku, stanął przed trudnym zadaniem połączenia zakorzenionej w DNA koncernu intensywnej piłki z własną miłością do tiki-taki. Rezultaty przerosły oczekiwania. Dwa z rzędu dublety oraz wprowadzenie na salony Dayota Upamecano, Takumiego Minamino czy Konrada Laimera przekonały ekspertów, że Katalończyk potrafi zaadaptować się do różnych kultur piłkarskich.

Kariera Garcii to jednak nie tylko pasmo sukcesów. To też opowieść o twardym zderzeniu z kaprysami właścicieli klubów i realiami lig z europejskiego topu. Epizody w Brighton czy Watfordzie (z którego musiał zrezygnować z powodów zdrowotnych), a także krótka, burzliwa przygoda w Olympiakosie pokazały mniej kolorową stronę tej pracy. W Pireusie był uczestnikiem jednego z najbardziej niefortunnych incydentów w historii tej dyscypliny. Podczas meczu z PAOK-iem Saloniki wyrzucona z trybun rolka konfetti spowodowała u niego kontuzję twarzy, a mecz przerwano.

Zawiódł też w Celcie Vigo. Prowadził ją niemal dokładnie przez rok na przestrzeni 2019 i 2020 roku. Choć potrafił w pojedynczych spotkaniach zatrzymać Barcelonę czy Real Madryt, to wykręcił kiepską średnią 1,08 punktu na mecz. Został zwolniony w listopadzie, po dziewięciu kolejkach, gdy jego drużyna zajmowała miejsce w strefie spadkowej.

Nie sposób pominąć wątku, który definiuje go nie tylko jako trenera, ale przede wszystkim jako człowieka. Pod koniec 2022 roku świat obiegła tragiczna wiadomość o śmierci jego najstarszej córki, która przegrała walkę z chorobą nowotworową.

– Miałem złe wieści o moim dziecku, więc zapytałem klub [Garcia pracował wtedy w Reims – przyp. red.], czy w dni wolne, które mamy w każdym tygodniu, mógłbym pojechać do Barcelony, żeby ją zobaczyć – mówił w wywiadzie dla The Athletic. – Ale dla nich ta sytuacja była nie do przyjęcia. Postanowili zerwać ze mną kontrakt – dodał.

Na jakiś czas wycofał się z futbolu. Powrót na ławkę trenerską w belgijskim OH Leuven pod koniec 2023 roku był dowodem niezwykłego hartu ducha. W Belgii, z dala od blasku fleszy największych potęg, Garcia po raz kolejny udowodnił swoje rzemiosło – ustabilizował formę drużyny i utrzymał ją w lidze, budując fundamenty pod spokojny rozwój klubu w kolejnych sezonach. Potem przez krótki czas odpowiadał jeszcze za meksykańskie Chivas, a ostatnio był "strażakiem" w wielkim Ajaksie Amsterdam. Prowadził go w 10 meczach od 8 marca do 24 maja. Wygrał pięć spotkań, zremisował trzy, przegrał dwa.

Nie jest trenerem z okładek gazet, który co roku walczy o triumf w Lidze Mistrzów – inaczej na pewno nie wylądowałby w Pogoni. Jest jednak kimś równie ważnym dla ekosystemu współczesnego futbolu, który tylko w kilku procentach składa się z gwiazd. To misjonarz pewnej idei. Od akademii Barcelony, przez bliskowschodnie pustynie, dominację w Austrii, aż po taktyczne bitwy w Ligue 1 i lidze belgijskiej. Garcia niesie w świat szkołę Johana Cruyffa, udowadniając, że wykształcenie odebrane z La Masii zostaje z człowiekiem na całe życie. Zostanie też w Szczecinie.