Ten sport uprawia… jedna Polka. "Żaden rollercoaster już nie bawi"

Ile zarabiają skeletoniści? Czym przyciągnąć młodych do tego sportu? Dlaczego skeleton wykorzystuje się w wojsku? Czy Polsce potrzebna jest infrastruktura skeletonowa? Co zapewnia wsparcie Meczyków? Jak istotny w skeletonie jest sprzęt? Czego możemy zazdrościć Niemcom i Austriakom? Na te i inne pytania odpowiedziała nam Marta Jakóbczyk.

MARTA JAKÓBCZYK: To był czysty przypadek. Pochodzę z Bieszczad i zaczynałam w biegach narciarskich. U nas generalnie lekcje wychowania fizycznego wyglądały tak, że dzieci dostawały narty i biegały. W większości Polski grało się w piłkę, u nas narty. W każdym razie mój trener od biegów narciarskich wynalazł jakąś szkółkę skeletonu. Do dzisiaj nie wiem, skąd mu się to wzięło.

W Innsbrucku. Trener zapytał, czy nie chcę jechać, bo jest organizowany wyjazd, współtworzony przez międzynarodową federację. Ja akurat studiowałam w Krakowie, miałam krótką przerwę, więc pomyślałam, że spróbuję. Szkółka trwała tydzień, a ja po pierwszym zjeździe stwierdziłam, że więcej na to nie wsiądę, że nie ma takiej możliwości.

Na maksa się bałam. Na maksa. Powiedziałam, że nie chcę więcej próbować, bo chciałabym pożyć jeszcze. Ale trenerzy zachęcali - żebym spróbowała raz, drugi, trzeci. Ostatecznie człowiek przyzwyczaja się do prędkości. I później było już całkiem fajnie.

Skeleton wymaga ogromnego skupienia i zrelaksowania jednocześnie. Ruchy na torze muszą być precyzyjne, nie można pozwolić na przypadek, bo skeleton reaguje bardzo szybko. Uczymy się więc spokoju i skupienia w danym momencie.

Tak, mają skeleton, bobsleje i saneczki. Często trenują na torze w Lillehammer. Pamiętajmy, że to są amatorzy, więc uczą się przede wszystkim walki ze strachem. Wiem też, że skeleton wykorzystuje się w lotnictwie, bo na torze można sprawdzić pierwsze reakcje na przeciążenia.

Ale nim nie jest. Ze wszystkich sportów na torze lodowym skeleton jest paradoksalnie najbezpieczniejszy. Jeśli coś się wydarzy, to puszczamy skeleton i tyle. W bobsleju to niemożliwe, bo muszą zaczekać na zatrzymanie bobsleju. Mój mąż musiał mieć przeszczep skóry po jednej z wywrotek. Saneczki natomiast mają wyżej środek ciężkości i łatwiej się wywrócić. Bywa, że zawodnicy są przypięci, więc nie da się szybko uciec.

Oczywiście. To ryzyko wpisane w ten sport. Siniaki, stłuczenia, wywrotki. Ale nie było żadnych poważniejszych złamań.

Jeżeli chodzi o lato, to trening jest bardzo podobny do sprinterskiego treningu. Tylko, że nasz dystans to 40 metrów. Do tego siłownia, wytrzymałość, treningi szybkościowe i tak dalej. Na COS Cetniewo jest też ścieżka, na której możemy zrobić imitację startu skeletonowego.

Zaraz po tym, gdy zaczną funkcjonować tory. Mniej więcej w październiku, zależy od zimy. Najczęściej kierujemy się do Norwegii albo na Łotwę.

Ja o tym słyszę od 2014 roku, kiedy zaczynałam trenować. Ale, tak szczerze, on według mnie nie jest do końca potrzebny.

To są ogromne koszty, żeby zbudować taki tor.

Możliwe, ale to obiekty z potencjałem na wykorzystywanie przez cały sezon. Tory nie mają szans na to, aby zarabiać cały rok. Można postarać się je dostosować na lato, ale do tego trzeba wykwalifikowanych ludzi, którzy wiedzą, jak zarządzać. W zimę tory generują olbrzymie koszty utrzymania. Moim zdaniem te pieniądze na obiekt lepiej przeznaczyć bezpośrednio na bobsleje, saneczki i skeleton. Lepiej byśmy na tym wyszli. Fajnie mieć tor u siebie, potrenować, potestować, ale pamiętajmy, że zawody są na całym świecie, więc tak czy siak będziemy musieli jeździć i sprawdzać się na różnych torach.

Jeśli chodzi o nasze granice, to w Niemczech, w Altenbergu, niedaleko Drezna.

Niemcy to jest potęga. Nie ma podjazdu. Nie sądzę, żeby udało się do nich zbliżyć.

To też, ale Niemcy mają potężne zaplecze, jeśli chodzi o sprzęt. I mają go tylko dla siebie. Tego sprzętu nie da się kupić. To taka trochę Formuła 1. Każdy ma swoją stajnie.

Powiedziałabym, że umiejętności to 70%, a sprzęt 30%.

Nie wiem, czy znacznie, ale różnica by była. Ale tego nigdy nie sprawdzę. Chyba, że zaproszą mnie na testy, w co wątpię.

Bardzo się cieszę i jestem wdzięczna Meczykom. Siedzę jak na szpilkach, to intensywny czas.

Myślę, że Związek chciał mnie wysłać. Tylko Związek ma bardzo, bardzo ograniczony budżet. Otrzymujemy określoną pulę pieniędzy z ministerstwa i tyle. W grupie związków zajmujących się sportami zimowymi jesteśmy pod koniec stawki. W dodatku teraz były igrzyska, więc sporo środków przeznaczono na bobsleje, co całkowicie rozumiem.

Nie mogę ich mieć. Jedyne, co Związek może zrobić, to pozyskiwać swoich sponsorów. Ale na to wpływu nie mam.

Bardzo. Walczę o Puchar Świata, potrzeba mi 27 punktów.

Każde miejsce ma określoną wartość punktową, których podział jest uzależniony od liczby zawodniczek. Jeśli wystąpi ich ponad 20, to mam 100% za dane miejsce. Później te wartości spadają do 75, 50, 30 procent. W Stanach będzie tylko 15 zawodniczek, więc muszę zająć przynajmniej czwarte miejsce.

Ja mam sportową ambicję. Walczyć będę o jak najlepszą lokatę.

Tak, to okazja, żeby poznać tor. Dla mnie rzecz istotna, nigdy nie byłam na wyjeździe w USA, to dla mnie całkowicie nowy tor, w dodatku najtrudniejszy na świecie.

Zdecydowanie. Każdy układ jest inny, główne ograniczenie dotyczy minimalnej liczby wiraży.

Ma dość kanciaste wiraże. Nie są wyprofilowane. Potrzeba bardzo technicznego przejazdu, w dodatku jest szybko.

Wyjazd na igrzyska będzie spełnieniem. Krótkoterminowo liczy się Puchar Świata, bo kwalifikacja teraz zapewnia starty w czterech kolejnych sezonach, więc do kolejnych igrzysk miałabym spokój. Ponadto Puchar Świata daje możliwość występu na mistrzostwach. Dlatego te Stany są dla mnie tak istotne.

PESEL nie ma aż takiego znaczenia. Znaczenie ma zdrowie. Teraz złoto igrzysk zdobyła 36-letnia Janine Flock, rekordzistka miała bodaj 39 lat.

Nie w skali skeletonu. Tutaj juniorem jest się do… 26. roku życia. Dlatego mając 21 lat nie byłam żadną sensacją.

Poszło mi dobrze, pojechałam tam z myślą zdobywania punktów pod igrzyska, ale zawodniczki nie dopisały pod względem liczbowym, więc nie było awansu. Co do drugiej kwestii to tak, mogę powiedzieć. Nie otrzymałam nic.

W skeletonie nie ma nagród finansowych. Ani w Pucharach Europy, Ameryki, Azji, ani w Pucharze Świata. To samo na mistrzostwach świata juniorów, ale i seniorów. Dopiero po Pucharze Świata związki dostają pieniądze w zależności od miejsca, które zajęli zawodnicy. Wtedy związek może rozdysponować to zawodnikom.

Jak nie dokładam, to jest okej.

Tak. Zdecydowana większość z nas ma normalne prace. Ja uczę pływania w Krakowie.

W tym sezonie udało mi się zdobyć jednego sponsora, dzięki któremu poleciałam do Korei. To było moje osiągnięcie pozasportowe. Teraz doszedł kolejny, czyli Meczyki.

Wszystko. Przede wszystkim loty, które są bardzo drogie. Muszę dokupić dodatkowy bagaż na skeleton, dodatkowy na płozy. Do tego zakwaterowanie, auto, paliwo, wyżywienie, opłaty startowe. Każdy ślizg podczas obozu przygotowawczego kosztuje 40 dolarów. Ja będę miała dziesięć zjazdów. Do tego należy doliczyć wpisowe za udział w Pucharze, ale to najmniejsza część - 30 dolarów.

Tak. Chociaż w Niemczech czy Austrii działa system, że zawodnicy są w jednostkach policji, wojsku i tak dalej. Po prostu są oddelegowani do sportu. To bardzo wygodne. Dostają pensję, mają luz, mogą trenować. To trochę inny świat.

Nie. Nie przychodzi mi to do głowy, bo lubię to robić. Ja już miałam przerwę od skeletonu, w 2019 roku rozwiązano kadrę seniorów Polski i przez pięć lat nie startowałam. Trenowałam wtedy lekkoatletykę, próbowałam startować na 100 metrów. Utrzymywałam się w treningu niemal cały czas, tylko jeden rok całkowicie odpuściłam. Razem z mężem mieszkałam w Niemczech i pewnego dnia wybraliśmy się na zawody skeletonu do Innsbrucka. Pojawiła się myśl, żeby wrócić. Zaskoczyło.

Mąż pracował na budowie, miał swoją firmę. Ja sprzątałam domy. Proza życia.

Zdecydowanie! Poznaliśmy się na treningach, bo on też długo jeździł na skeletonie. W tym sezonie spróbował bobslejów…

Haha, tak. Przez pięć lat na skeletonie nie zrobił sobie nic poważnego, tutaj jeden sezon i skończyło się przeszczepem.

Ciężko z tym będzie. Szkolenie trochę kuleje. Ale nie chciałabym, żeby u nas ta dyscyplina umarła.

Szukamy młodych dzieciaków, które nie będą się bały. W skeletonie jeździmy z prędkością około 120 kilometrów na godzinę. Mój rekord to 130, w Kanadzie jedzie się nawet 140. Więc strach zweryfikuje. Atrakcyjne mogą być natomiast wyjazdy, zwiedza się kawałek świata. Ale ostrzegam, że po skeletonie żaden rollercoaster już nie bawi.