Niebywałe, co zrobił Urban. To jest po prostu sabotaż

Jan Urban długo upierał się, że nie chce grać w ustawieniu z czwórką obrońców. W pierwszych 10 spotkaniach swojej kadencji na stanowisku selekcjonera reprezentacji Polski stawiał na trójkę stoperów i wahadła. Początkowo przynosiło to naprawdę niezłe efekty. Biało-czerwoni dwukrotnie zatrzymali Holandię, tracąc w dwumeczu tylko dwa gole, na przestrzeni kilku dni zachowali czyste konta w meczach z Nową Zelandią i Litwą, a w starciu z Finlandią pozwolili rywalowi na wykręcenie wyjątkowo niskiego xG (0,29).

Problem w tym, że mowa o wydarzeniach sprzed prawie roku. Potem defensywa reprezentacji coraz mocniej przypominała już szwajcarski ser. Po dwa gole na mecz przeciwko Polsce strzelały Malta, Ukraina i Nigeria, do siatki na Stadionie Narodowym trafiła Albania, a Szwecja zapakowała sześć bramek w dwóch spotkaniach.

Możesz grać dobrze w piłkę, kreować sytuacje, zdobywać bramki, ale jeśli przeciekasz z tyłu, to na dłuższą metę niczego nie osiągniesz. Nie bez powodu mówi się, że budowanie drużyny warto zacząć od obrony. Gdy więc problem biało-czerwonych w tej strefie boiska narastał, coraz głośniej zaczęły wybrzmiewać głosy o przejściu na ustawienie z czwórką obrońców. I nie było to jedynie czcze gadanie oparte na tęsknocie za erą Adama Nawałki. Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazywały po prostu, że taka zmiana powinna się opłacić.

Dlaczego? Ano dlatego, że praktycznie każdy podstawowy defensor reprezentacji na co dzień funkcjonuje w klubie właśnie w ustawieniu z czwórką z tyłu. W barwach FC Porto jako para stoperów świetnie radzą sobie Jakub Kiwior i Jan Bednarek. Co zrobił więc do tej pory selekcjoner? Choćby raz nie dał im zagrać w duecie. Nawet kiedy już zdecydował się na zmianę formacji (o czym za moment), to przesunął Kiwiora na lewą stronę.

Idźmy dalej. Matty Cash? W Aston Villi gra, i to bardzo dobrze, jako prawy obrońca, nie wahadłowy. Sprawdzony ostatnio na lewej stronie Tymoteusz Puchacz? Też funkcjonuje w Sabah w ustawieniu z czwórką z tyłu. Alternatywą dla niego mógłby być Michał Gurgul, ale jego Urban - co jest całkowicie niezrozumiałe - w ogóle nie zaprosił na zgrupowanie.

Selekcjoner sam komplikuje sobie pracę. Zamiast wykorzystać największe atuty obrońców, których ma do dyspozycji, szuka - przepraszam za wyrażenie - kwadratowych jaj. Zamiast dopasować pomysł i taktykę do materiału, który posiada, na siłę próbuje wpasować piłkarzy w wizję, za którą ślepo podąża.

Kilka dni temu wydawało się już, że Urban po części wyciągnął wnioski. Na mecz z Bośnią w końcu wystawił czwórkę w obronie. Co prawda personalnie znów przekombinował, ale przynajmniej odeszliśmy od kiepsko funkcjonującego tercetu stoperów. I efekt przyszedł błyskawicznie. Pierwszy raz od niemal dokładnie roku biało-czerwoni nie stracili w jakimkolwiek meczu bramki. Pozwolili rywalom na oddanie zaledwie jednego celnego strzału i wykręcenie xG (współczynnik goli oczekiwanych) na mizernym poziomie 0,31. Pod tym ostatnim względem był to drugi najlepszy wynik za kadencji Urbana. Minimalnie lepiej (0,29) było tylko w starciu z Finlandią we wrześniu 2025 roku.

Bośniacy byli w ofensywie bezradni. Marcin Bułka przez większość meczu mógł siedzieć na krzesełku i odpalać grilla. A nie był to wcale rywal, który nie ma argumentów w ofensywie. Wręcz przeciwnie. Kilka dni później Bośnia zapakowała na wyjeździe Rumunii aż cztery gole. Nie tak dawno na mundialu zdobywała bramki w trzech z czterech spotkań, zaskakując Szwajcarię, Kanadę czy zdobywając trzy bramki przeciwko Katarowi. Cytując klasyka - to nie są leszcze, Stefan. A mimo wszystko biało-czerwoni potrafili taki zespół zneutralizować.

Co powinien zrobić w takiej sytuacji selekcjoner? Iść w to dalej. Wymienić pojedyncze klocki, odpuścić sobie granie na lewej stronie Kiwiorem, wystawić tam nominalnego lewego obrońcę, być może w końcu dać szansę zgranemu duetowi Bednarek - Kiwior w środku. Wydawało się to tak oczywiste i proste. Tymczasem kilka dni później zobaczyliśmy powrót do wahadeł i trójki stoperów. Puchacz i Cash nie zagrali na swoich nominalnych pozycjach, a do środka wskoczył jeszcze będący w kiepskiej formie Wiśniewski, który dalej “jedzie” chyba na opinii z początku kadencji Urbana.

Efekt wszyscy widzieliśmy. Chociaż fragmentami Polska grała przeciwko Szwecji niezły mecz w kreacji czy ofensywie, to niemal każda akcja gospodarzy pachniała kłopotami. I te oczywiście przyszły. Ekipa “Trzech Korona” strzeliła trzy gole i wygrała mecz. Wykręciła xG na poziomie 2,10, oddała 12 strzałów, z czego sześć celnych. Nawet jeśli pod uwagę trzeba brać fakt, że był to rywal trudniejszy niż Bośnia, grający w dodatku u siebie, to i tak spadek jakości w grze obronnej trzeba zauważyć.

Czy lepiej byłoby w czwórce? Tego już się nie dowiemy, choć Urban, który w najbliższych dniach będzie pewnie grał o swoją posadę, być może błyskawicznie wróci do pomysłu z rywalizacji przeciwko Bośni. Przed nim, i jego podopiecznymi, rewanż z bałkańską ekipą, a wcześniej rywalizacja z Rumunią.