Oto główny winowajca polskiej katastrofy. Słowa do kibiców symbolem. "Bez refleksji"
Kilka lat temu Jacek Laskowski mówił w kontekście reprezentacji Polski o mundialu w 4K, dziś - jak za dawnych czasów na koszulkach Arsenalu - mamy o2. Obojętność miesza się z obrzydzeniem, gdy obserwuję, dokąd dobrnęła nasza kadra. Piłkarze zawodzą, kolejny selekcjoner nie daje rady, ale największym winowajcą i tak jest on. Prezes. Cezary Kulesza.
Za moment reprezentacja Polski może znaleźć się tuż obok San Marino. W dywizji C Ligi Narodów. Jeśli tam wyląduje, najprawdopodobniej straci nawet szansę na to, by bezpośrednio awansować na mistrzostwa świata w 2030 roku. Pozostanie liczenie na to, że przepustkę uda się wtedy wywalczyć jedyną możliwą drogą - przez baraże. I choć to najbardziej czarny scenariusz, doskonale obrazuje położenie, w jakim jest dziś nasz futbol reprezentacyjny.
Ryba psuje się od głowy
Po latach dość tłustych, gdy pięć razy z rzędu meldowaliśmy się na wielkich turniejach, dwukrotnie wychodząc nawet z grupy, nadchodzą mroczne czasy. Czy jestem tym szczególnie zaskoczony? Raczej nie. Jeśli od ponad pięciu lat najważniejszą funkcję w polskim futbolu pełni Cezary Kulesza, człowiek i do tańca, i do kie… różańca, ale niekoniecznie rozwijania instytucji pokroju PZPN, to efekt nie mógł być inny. I tak pojawił się w postaci bomby z opóźnionym zapłonem, bo początkowo dało się jeszcze “jechać” na tym, co zrobił poprzednik.
Po ostatniej klęsce w Bukareszcie prezes musiał na lotnisku odpierać werbalne ataki sfrustrowanych kibiców, a robił to w sposób dla siebie dość typowy. Pozbawiony większej refleksji, oparty na prostym, nieskomplikowanym myśleniu. - Ale my gramy? - odparł Kulesza. No i czyste papcie. Przecież to “tamci”, w piłkarskich koszulkach i spodenkach, przegrali z Rumunią. A wcześniej jeszcze z Bośnią. No i ze Szwecją. A że tych piłkarzy na boisko posłał piąty selekcjoner za kadencji obecnego prezesa, a że w blokach czeka już szósty… Kto by tam brał za to odpowiedzialność.
Lista grzechów i grzeszków Kuleszy jest oczywiście dłuższa i nie ogranicza się do tego, kiedy i jakiego trenera posłał w bój. O ile jednak pozostałe decyzje, afery, aferki, miały głównie wydźwięk wizerunkowy, sprawiając, że polska piłka znów kojarzy się bardziej z przezroczystą substancją i kabanosami, o tyle akurat wybór selekcjonera (który potem dobiera też sobie współpracowników), ma już bezpośredni wpływ na reprezentację i jej poziom sportowy.
A Kulesza trafia pod tym względem jak kulą w płot. Wyciągnął z kapelusza Fernando Santosa, bo ten miał fajne CV i duże nazwisko, a gdy się na nim przejechał, to całkowicie zamknął się na zagraniczne opcje. Stwierdził najwidoczniej, że podstawową kompetencją takiego trenera powinna być umiejętność dogadania się z nim po polsku. W innym przypadku prezes potrzebowałby już tłumacza. I w takim właśnie miejscu jest dziś polski futbol. On nawet nie stoi w miejscu. On cofa się z prędkością światła.
Ciepłe posadki w sztabie
Za moment znów zobaczymy ten festiwal. Ruszy karuzela, Kulesza niczym główny bohater hitowego filmu będzie puszczał oczka, dawał znaki, mylił tropy, aż w końcu wyjdzie na ambonę i ogłosi: mamy selekcjonera! Wyduka coś na konferencji, zrobi sobie pamiątkowę fotkę, potem będzie miał kilka miesięcy względnego spokoju.
A nowy trener wejdzie do kadry, w której od 17 (!) lat jest choćby ten sam “szef banku informacji”. Hubert Małowiejski specjalistą musi być wybitnym, skoro od 2009 roku pracuje w reprezentacji na tym samym stanowisku i “przeżył” już dziewięciu selekcjonerów.
- Z tych analiz słynnego „banku informacji” wynika to, że ciągle tracimy gole w taki sposób, jak rywal je najczęściej strzela. Ostatni raz kiedy potrafiliśmy analitycznie dobrze przygotować się do meczu to za Czesława Michniewicza, kiedy HM w sztabie miał marginalne znaczenie - zauważył ostatnio Adam Sławiński z Kanału Sportowego.
Urban się pogubił
Żeby jednak nie winić wszystkich dookoła, kilka słów warto poświęcić też tym, którzy są na świeczniku. Jan Urban może i jest fajnym gościem, “normalnym chłopem”, byłym świetnym piłkarzem i mimo wszystko dość doświadczonym trenerem, ale w roli selekcjonera po prostu sobie nie radzi. Podejmuje nieracjonalne decyzje personalne, gubi się w pomysłach taktycznych, coraz mocniej irytuje też wypowiedziami i tłumaczeniami. Raz ktoś jest za młody, raz ktoś za stary. Czasami ktoś jest piłkarzem podstawowej jedenastki, by za kilka dni wypaść z szerokiej kadry (vide Przemysław Wiśniewski). Raz ktoś jest kluczowym graczem, zaraz potem nie dostaje powołania (Jakub Kamiński). Pomieszanie z poplątaniem. Można odnieść wrażenie, że selekcjoner coraz częściej chce iść pod prąd. Jeśli opinia publiczna chce tak, on zrobi odwrotnie. Na złość mamie odmrożę sobie uszy.
Urban mógłby opowiadać nawet największe dyrdymały, gdyby broniły go wyniki. A póki co zawalił wszystko, co dało się zawalić. Nie awansował na mundial i sprawił, że na kolejkę przed końcem Ligi Narodów po pierwsze - nie mamy już szans na przynajmniej drugie miejsce w grupie (a co za tym idzie drugi, nie trzeci koszyk przed losowaniem grup eliminacji EURO 2028), a po drugie musimy drżeć o to, czy przypadkiem nie spadniemy do dywizji C. Przykro to stwierdzać, ale 64-latek ma spore szanse, by wskoczyć do ścisłej czołówki najgorszych selekcjonerów kadry w XXI wieku. Takie są po prostu fakty.
To już nie te czasy
A co z piłkarzami? Sami się co prawda nie wystawiają, ale też zawalają po całości. Indywidualne błędy się mnożą, prawie po każdym kolejnym meczu zastanawiamy się, jak dany jegomość mógł zachować się tak źle w konkretnej sytuacji. Jeśli coś napawa optymizmem, to fakt, że zdolna młodzież coraz mocniej puka do bram reprezentacji. Może to oni za jakiś czas wezmą na siebie odpowiedzialność i wyprowadzą kadrę z kryzysu?
Patrząc jednak na to, co tu i teraz, trzeba mieć z tyłu głowy, że to już nie czasy, gdy o miejsce między słupkami rywalizowali bramkarze Juventusu i West Hamu, na boku defensywy szalał gracz BVB, z przodu straszył duet z Bayernu i Napoli, a najważniejszy stoper przyjeżdżał na zgrupowania z Monaco. Dziś te najsilniejsze jeszcze kilka lat temu formacje są w zasadzie najsłabsze. Drągowski z Widzewa wygrywa rywalizację o skład z Abramowiczem z Jagiellonii i Kochalskim z Wieczystej, z przodu wybierać trzeba między przedstawicielami Chicago Fire, Kasimpasy czy Magdeburga, a chłopak, który po transferze z Arki Gdynia do Slavii Praga rozegrał kilka dobrych meczów, od razu wskakuje do jedenastki i ma być naszym zbawieniem na lewej stronie defensywy (nawet jeśli to wielki talent).
Odpowiedzialność zbiorowa? Owszem. Ale trzeba pamiętać, że ryba psuje się od głowy.